Stap 1. Wat is beleggen?

Begrijp wat beleggen is, hoe het werkt en waarom mensen ervoor kiezen om hun geld te investeren.

Wat is beleggen?

Veel mensen denken dat beleggen alleen iets is voor rijke mensen, financiële experts of mensen die de hele dag naar beurskoersen kijken. Zo is het ooit wel begonnen maar gelukkig is dat allang niet meer zo. Dankzij online brokers en beleggingsapps kan tegenwoordig vrijwel iedereen beginnen met beleggen, zelfs met een klein bedrag.

Toch is het verstandig om eerst de basis te begrijpen voordat je geld investeert. Wat is beleggen eigenlijk? Waarom doen mensen het? Wat zijn de voordelen én de risico’s? En hoeveel geld heb je nodig om te beginnen?

In dit artikel leg ik alles uit wat je als beginner moet weten. Na het lezen begrijp je hoe beleggen werkt en kun je beter bepalen of beleggen bij jou past.


Begrijp wat beleggen is

Beleggen betekent dat je jouw geld investeert met als doel om het in de toekomst meer waard te laten worden. In plaats van je geld op een spaarrekening te laten staan, koop je bijvoorbeeld aandelen, obligaties of ETF’s. Je hoopt dat deze beleggingen in waarde stijgen of een inkomen opleveren, bijvoorbeeld via dividend of rente.

Het belangrijkste verschil met sparen is dat je bij beleggen geen garantie hebt dat je geld meer waard wordt. De waarde van beleggingen kan namelijk stijgen, maar ook dalen. Daarom brengt beleggen altijd risico’s met zich mee.

Een eenvoudig voorbeeld:

Stel dat je voor €100 een aandeel koopt van een bedrijf. Een jaar later is dat aandeel €115 waard. Je hebt dan (tijdelijk) €15 winst gemaakt. Het kan echter ook gebeuren dat het aandeel nog maar €90 waard is. Dan heb je (tijdelijk) €10 verlies.

Bij beleggen draait alles om de verwachting dat bedrijven, economieën en markten op de lange termijn groeien. Daardoor zijn beleggers bereid om tijdelijke schommelingen te accepteren.

Je koopt een stukje van een bedrijf

Wanneer je aandelen koopt, koop je letterlijk een klein stukje van een onderneming. Je wordt mede-eigenaar van dat bedrijf. Gaat het goed met het bedrijf, dan stijgt de waarde vaak mee. Sommige bedrijven keren bovendien een deel van hun winst uit aan aandeelhouders. Dat heet dividend.

Bij een ETF werkt het iets anders. In plaats van één bedrijf koop je een mandje met honderden of zelfs duizenden bedrijven tegelijk. Hierdoor spreid je automatisch je risico.

Later in deze reeks gaan we uitgebreid in op ETF’s en waarom veel beginnende beleggers hiervoor kiezen.

Waarom zou je beginnen met beleggen?

De belangrijkste reden om te beleggen is om je vermogen op de lange termijn te laten groeien.

Geld dat op een spaarrekening staat levert tegenwoordig vaak weinig rendement op. Bovendien zorgt inflatie ervoor dat geld langzaam minder waard wordt.

Inflatie betekent dat producten en diensten steeds duurder worden. Denk aan boodschappen, energie, vakanties of een nieuwe auto. Als jouw spaargeld nauwelijks rente oplevert, kun je er over tien of twintig jaar minder mee kopen dan nu.

Beleggen biedt de mogelijkheid om de inflatie voor te blijven en je koopkracht te behouden of zelfs te vergroten.

Vermogen opbouwen

Veel mensen beleggen om vermogen op te bouwen voor later. Bijvoorbeeld voor:

  • een aanvullend pensioen;
  • de aankoop van een huis;
  • de studie van kinderen;
  • eerder stoppen met werken;
  • financiële vrijheid;
  • een wereldreis.

Door regelmatig een bedrag te investeren kan vermogen verrassend snel groeien dankzij het rente-op-rente-effect, ook wel het sneeuwbaleffect genoemd.

Je geld laten werken

Misschien heb je de uitspraak wel eens gehoord:

“Laat je geld voor je werken.”

Dat is precies wat beleggen doet. Wanneer je spaart, blijft het geld grotendeels stilstaan. Bij beleggen investeer je het geld in bedrijven die proberen winst te maken. Als deze bedrijven groeien, profiteer jij als belegger mee.

Op die manier kan jouw vermogen groeien zonder dat je er iedere dag actief mee bezig bent

Succesvol beleggen draait niet om het voorspellen van de markt, maar juist om discipline, geduld en een lange adem.

Je hoeft geen expert te zijn

Veel beginners denken dat ze eerst alle beurskoersen moeten begrijpen voordat ze kunnen beginnen. Dat is een misverstand.

Succesvol beleggen draait niet om het voorspellen van de markt, maar juist om discipline, geduld en een lange adem.

Veel beleggers investeren maandelijks automatisch in een brede ETF en kijken er vervolgens nauwelijks naar om. Deze eenvoudige strategie blijkt op de lange termijn vaak succesvoller dan voortdurend proberen de perfecte aankoop- of verkoopmomenten te vinden.

Sparen of beleggen: wat is het verschil?

Sparen en beleggen hebben hetzelfde doel: geld opzijzetten voor de toekomst. Toch verschillen ze enorm.

Sparen
Bij sparen zet je geld op een spaarrekening.

Voordelen:

  • weinig risico;
  • geld is meestal direct beschikbaar;
  • je weet precies hoeveel geld je hebt.

Nadelen:

  • lage rente;
  • inflatie kan je koopkracht verminderen;
  • vermogen groeit meestal langzaam.

Beleggen
Bij beleggen investeer je geld.

Voordelen:

  • kans op een hoger rendement;
  • vermogen kan sneller groeien;
  • inflatie beter bijhouden.

Nadelen:

  • waarde kan schommelen;
  • kans op verlies;
  • je hebt geduld nodig.

Een voorbeeld

Stel dat je €10.000 bezit.

Scenario 1: sparen
Je ontvangt jaarlijks 2% rente.
Na tien jaar heb je ongeveer €12.190.

Scenario 2: beleggen
Je behaalt gemiddeld 7% rendement per jaar.
Na tien jaar groeit hetzelfde bedrag naar ongeveer €19.670.

Dat verschil ontstaat doordat je rendement ieder jaar opnieuw rendement oplevert.

Let op: dit is een rekenvoorbeeld. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.


Waarom kiezen veel mensen voor allebei?

Je hoeft helemaal niet te kiezen tussen sparen óf beleggen.
Sterker nog: voor de meeste mensen is een combinatie juist verstandig.
Spaargeld gebruik je voor onverwachte uitgaven, zoals:

  • een kapotte wasmachine;
  • autopech;
  • een nieuwe koelkast;
  • een onverwachte rekening.

Geld dat je de komende jaren niet nodig hebt, kun je eventueel beleggen. Veel financiële experts adviseren daarom eerst een financiële buffer op te bouwen voordat je begint met beleggen. Het Nibud adviseert om drie tot zes keer je maandelijkse uitgaven als buffer aan te houden.

Hoeveel geld heb je nodig om te beginnen?

Een veelgestelde vraag is: “Moet ik duizenden euro’s hebben voordat ik kan beleggen?” Het antwoord is simpel: nee.

Je kunt tegenwoordig bij veel brokers al beginnen vanaf €10, €20 of €50 per maand.

Juist regelmatig kleine bedragen investeren is voor veel beginners een slimme manier om te starten.

Maandelijks beleggen

Stel dat je iedere maand €100 belegt.
Dat lijkt misschien weinig, maar op de lange termijn kan dit flink oplopen.
Bij een gemiddeld rendement van 7% groeit €100 per maand in dertig jaar naar ruim €120.000. Daarvan heb je zelf slechts €36.000 ingelegd.
De rest bestaat uit rendement op rendement.
Ook dit is uiteraard een rekenvoorbeeld.

Door maandelijks op een vast moment aandelen te kopen profiteer je van de hoge en de lage momenten in de markt. Je probeert hierbij niet de markt te timen, maar koopt automatisch meer wanneer de prijzen laag zijn en minder wanneer de prijzen hoog zijn.
Dit wordt ook wel “Dollar Cost Avarage” genoemd oftewel DCA.

Hier vind je een gratis download waarmee je zelf je potentiële rendement kan berekenen op basis van je maandelijkse inleg, beleggingshorizon en verwacht rendement.

Begin met een bedrag waar je je prettig bij voelt

Je hoeft niet direct grote bedragen te investeren. Sterker nog: veel beginners voelen zich prettiger wanneer ze klein beginnen.
Zo leer je hoe beleggen werkt zonder dat je je zorgen hoeft te maken over grote koersschommelingen. Belangrijk is dat je alleen geld belegt dat je langere tijd kunt missen.

Geld dat je binnenkort nodig hebt voor bijvoorbeeld een vakantie, verbouwing of nieuwe auto kun je beter niet beleggen.

Welke risico’s heeft beleggen?

Het grootste risico is dat beleggingen minder waard worden.
Dat kan verschillende oorzaken hebben:

  • economische recessies;
  • oorlogen;
  • stijgende rente;
  • inflatie;
  • tegenvallende bedrijfsresultaten;
  • politieke onzekerheid.
  • pandemie (COVID-19)

Soms dalen aandelen enkele procenten op één dag. Tijdens grote beurscrashes kunnen koersen zelfs tientallen procenten zakken.
Dat hoort helaas bij beleggen.

Emoties

Een onderschat risico is emotie. Veel beginners raken in paniek wanneer de beurs daalt. Ze verkopen hun beleggingen uit angst voor nog grotere verliezen. Vaak gebeurt precies het tegenovergestelde van wat verstandig is. Ervaren beleggers weten dat dalingen normaal zijn en blijven vaak rustig. Historisch gezien hebben aandelenmarkten zich na grote dalingen uiteindelijk weer hersteld, al kan dat soms jaren duren.

Geen garantie

Bij sparen weet je vrijwel precies hoeveel geld je bezit. Bij beleggen bestaat die zekerheid niet. Je kunt winst maken, maar ook verlies. Daarom geldt een belangrijke regel: Beleg alleen geld dat je de komende jaren niet nodig hebt.

Risico beperken

Hoewel risico nooit helemaal verdwijnt, kun je het wel kleiner maken.
Enkele manieren:

  • spreid je beleggingen;
  • beleg voor de lange termijn;
  • investeer regelmatig (DCA);
  • probeer niet de markt te voorspellen;
  • houd emoties onder controle.

Juist daarom kiezen veel beginners voor een wereldwijde ETF. Daarmee beleg je direct in honderden of duizenden bedrijven verspreid over verschillende landen en sectoren.

Hoe werkt rendement?

Rendement is de winst die je behaalt op een belegging. Dat kan op verschillende manieren.

Waardestijging

De bekendste vorm is koerswinst.
Je koopt een aandeel voor €50.
Een jaar later is het aandeel €60 waard.
Je rendement bedraagt dan €10, oftewel 20%.

Dividend

Sommige bedrijven keren een deel van hun winst uit aan aandeelhouders. Dat heet dividend.
Stel dat je aandelen bezit ter waarde van €5.000 en het bedrijf keert 3% dividend uit. Dan ontvang je €150 per jaar. Je kunt dit dividend uitgeven, maar veel beleggers investeren het opnieuw. Daardoor groeit het vermogen nog sneller. Albert Einstein noemde het rente-op-rente-effect het achtste wereldwonder.

„Wie het begrijpt, verdient eraan; wie het niet begrijpt, betaalt ervoor.”

Albert Einstein


Rente-op-rente

Het krachtigste onderdeel van beleggen is misschien wel het rente-op-rente-effect. Stel:

Je belegt €10.000.
Na het eerste jaar groeit dit naar €10.700.
In het tweede jaar ontvang je rendement over €10.700 in plaats van over €10.000.
Daardoor groeit het vermogen steeds sneller.
Hoe langer je belegt, hoe groter dit effect wordt.

Daarom zeggen veel beleggers:
“Tijd in de markt is belangrijker dan het perfecte instapmoment.”

Gemiddeld rendement

Niemand weet hoeveel rendement de beurs volgend jaar oplevert. Sommige jaren stijgt de markt met 20%. Andere jaren daalt deze met 15%.

Historisch gezien hebben wereldwijde aandelenmarkten over zeer lange perioden gemiddeld ongeveer 7% tot 10% rendement per jaar opgeleverd. Dat gemiddelde zegt echter niets over de uitkomst van een specifiek jaar. Juist daarom is een lange beleggingshorizon belangrijk.

Geduld wordt vaak beloond

Beleggen is geen manier om snel rijk te worden. Wie verwacht binnen enkele maanden enorme winsten te maken, komt vaak bedrogen uit.

Succesvolle beleggers denken meestal in jaren of zelfs tientallen jaren.

Door regelmatig te investeren, goed te spreiden en rustig te blijven tijdens moeilijke beursperiodes vergroot je de kans op een mooi rendement op de lange termijn.

Samenvatting

Beleggen betekent dat je jouw geld investeert met de verwachting dat het op de lange termijn meer waard wordt. Anders dan bij sparen schommelt de waarde van je beleggingen en loop je risico, maar daar staat tegenover dat de kans op een hoger rendement groter is.

Je hoeft tegenwoordig geen groot vermogen te hebben om te beginnen. Met een klein bedrag per maand kun je al starten en dankzij het rente-op-rente-effect kan je vermogen in de loop der jaren aanzienlijk groeien.

Het belangrijkste is dat je begrijpt waarin je investeert, alleen geld belegt dat je voor langere tijd kunt missen en je niet laat leiden door emoties wanneer de beurs tijdelijk daalt. Beleggen is vooral een kwestie van geduld, discipline en een lange adem.

Nu je weet hoe beleggen werkt, is het tijd om te kijken waarin je kunt beleggen.

Stap 2.

In Stap 2 ontdek je waar je op moet letten voordat je begint, zoals risico, rendement en het bepalen van je eigen doelen.